close-img Закрыть

Хаҥалас улууһун сайдыытын 100 сыллаах былаанын торумнаатылар

Саха сэбиэскэй литературатын төрүттээччи, учуонай, биллиилээх судаарыстыбаннай, бэлитиичэскэй уонна уопсастыбаннай диэйэтэлэ Былатыан Ойуунускай, 1927 сыллаахха от ыйын 28 күнүгэр «Сүүс сыллаах улуу былаан» диэн айымньытын суруйбута. Онно 2017 сылга диэри Сахабыт сирин сайдыытын ыра санаа оҥостон түһүмэхтэринэн ойуулаабыта. П.А. Ойуунускай айымньытыттан өрө көтөҕүллэн, «Сахабыт сирин сайдыытын 100 сыллаах былаанын» өрөспүүбүлүкэтээҕи барыла Сахабыт сирин 34 улууһугар уонна Дьокуускай куоракка дьон-сэргэ санаатын үллэстиэ. II-c стратегическай сессия Хаҥалас улууһугар бэс ыйын 1-2 күннэригэр инновационнай менеджмент Үрдүкү оскуолатын, Сахабыт сирин сайдыытын Корпорациятын, өрөспүүбүлүкэбит стратегическай чинчийиилэрин Киинин, «Якутия» технопаарка уонна атын тэрилтэлэр бэрэстэбиитэллэрэ уонна улууспут нэһилиэктэриттэн баһылыктар, тэрилтэлэр салайааччылара, ыччаттар, аҕам саастаах дьон кыттыылаах санаа үллэстиилэрэ, дьүүллэһиилэр буоллулар.

«Сахабыт сирин сайдыытын 100 сыллаах былаанын» барылын стратегическэй сессиятын, «Практика холбоһуктарын конструктордарын» салайааччыта, үөрэх бырагырааммаларын ырытан оҥорооччу уонна модератор Денис КОРИЧИН икки күннээх тэрээһин кэнниттэн санаатын маннык үллэһиннэ: - Мин Саха сирин 2014 сыллаахтан билэбин. Бу икки күн устата биһиги дьоҥҥо бэйэлэрин олохторугар уонна сирдэригэр хаһаайынныы санааны уһугуннарар, сайыннарар сыаллаах үлэни ыыттыбыт. Хаҥалас улууһун дьоно-сэргэтэ улуустарын сайдыыта, аны 100 сылынан хайдах буолуохтааҕын туһунан санааларын үллэһиннилэр, этиилэри киллэрдилэр. Улуус сайдыытыгар тус бэйэлэрэ туох оруоллаах буолуохтаахтарын ырытан көрдүлэр. Ити курдук, аны 100 сылынан Саха сирэ хайдах буолуохтааҕын туһунан бэйэлэрин көрүүлэрин эмиэ иһиттибит. Бу туһугар биһиги дьону кытта кэпсэтэбит, кинилэр санааларын, баар кыһалҕаларын билсэбит. Стратегическай сессия түмүгүнэн салааларынан, хайысхаларынан дөкүмүөннэр пакеттара хомуллубутун Хаҥалас улууһун баһылыга Олег Иринеев тутуоҕа, ону сэргэ туһааннаах биэдэмэстибэлэр, министиэристибэлэр салалталара ылыахтара. Үлэ саҕаланна эрэ, хас биирдии манна кыттыбыт киһи бэйэтин тус тэрилтэтигэр тиийэн көрдөрүө, билиһиннэриэ. Билигин үлэлииргэ барыта аһаҕас, бу улахан хамсааһын саҕаланыыта эрэ буолар.

Бастакы күн бастакы аҥаарыгар, «хаһаайын» диэн тыл өйдөбүлүн ырытыспыттара. 100 сыл анараа өттүгэр киһи бэйэтин дьиэтигэр-тиэргэнигэр, сиригэр-уотугар, сүөһүтүгэр-сылгытыгар, аһыгар-үөлүгэр дьиҥнээх хаһаайын этэ. Билигин кини сүрүннээн тус бэйэтин доруобуйатын, инники олоҕун уонна атын дьону кытта ыкса сибээһи олохтуурга кыһаллар. Инникитин хаһаайын диэн тыл ис хоһоонун хайдах өйдүөхпүтүй?

«Хотой» олимпийскай солбуктары бэлэмниир өрөспүүбүлүкэтээҕи анал оҕо спортивнай оскуолатын дириэктэрэ Александр КУПРИЯНОВ бу стратегическэй сессияҕа икки күн тилэри сырытта: - Ханнык баҕарар саха киһитэ патриот буолар. Бу олорон ааһар олоҕор кини син-биир туох эрэ боччумнааҕы, суолталааҕы оҥоруохтаахпын, дьоммутугар-сэргэбитигэр тиэрдиэхтээхпин диэн өйдөөх-санаалаах олорор. Икки күн устата үлэлээбит хамаанда үлэтин уруккулуу буолбакка, арыый атын өттүттэн саҕалаата. Биһиги быйыл бу үлэни, кэлэр сылга бу маны оҥоробут дии сылдьыбыт эбит буоллахпытына, кинилэр ситимнээхтик атын халыыбынан үлэни ыыттылар. Холобура бастаан, баар балаһыанньаны үөрэтии (мониторинг), ырытан көрүү, туох эндир баар буолуон сөбүн быһаарыы, маны быһаарарга туох резервэлээхпитий о.д.а. хайысхалары сайыннаран модельнай үлэни тэрийдилэр. Бу билиҥҥи кэмҥэ сөптөөх дии саныыбын.

Булгунньахтаахтан улууспутугар соҕотох, уопсастыбаннай территориальнай бэйэни салайыныы салайааччытын солбуйааччыта, уопсастыбанньык Валентина ЛЫТКИНА кытынна: - Бу сессияҕа бэҕэһээ-бүгүн бөлөхтөрүнэн арахсан үлэлээтибит. Бастаан "100 сыл анараа өттүгэр олох-дьаһах хайдах этэй, онтон бу билигин олохпут хайдаҕый?" уонна "Аны 100 сылынан туох-ханнык уларыйыылар буолуохтарай?" диэн ыйытыктарга хоруйдары көрдөөтүбүт. Манна санаа араас, үлэлэрбитин көрүүгэ таһаардыбыт. Онтон бу бүгүн, бырайыактыыр үлэ хайдах буолуохтааҕын, оҥоһуллуохтааҕын туһунан иһиттибит. Итини таһынан бу ырыынак кэмигэр үлэтэ суох хаалбыт киһи хайдах ханна үөрэнэн идэ, үлэ булунуоҕун сөбүн туһунан кэпсээтилэр. Манна кыттыылаахтар элбэх ыйытыктары биэрдилэр, баҕа санааларын эттилэр.

Хас биирдии улуус уратылааҕын курдук, Хаҥалас улууһа эмиэ туспа уратылардаах. Биһиэхэ олоххо ураты, саҥалыы көрүүлэрдээх дьоннорбут элбэхтэр. Манна этиллибит санаалартан саҕыллан, Хаҥалас улууһун сайдыытын 100 сыллаах былаанын торума саҥа олохпут сайдыытын түһэ буолуо диэн эрэниллэр. Сахабыт сирин салгыы сайдыытыгар сыһыаран санаттахха, Улуу Былатыан Ойуунускайбыт «Сүүс сыллаах улуу былаан» айымньытыгар барытын уот харахха этэн, өтө көрөн суруйбута туолла. Эргэни эһэргэ, саҥаны айарга дуорааннаах тылынан туойбута олоххо киирдэ. Таарыйан эттэххэ, Өлүөнэлиир эбэбитин уҥуордуур тимир-күрбэ муостата тутуллар буолла!

Подробнее: https://xn--80aaaaaqpp6as1cq2a.xn--p1ai/article/12885